Jak najprościej napisać skuteczny testament?

Autorka: adwokat Justyna Plewińska

Jeśli masz kartkę i długopis, to dysponujesz wystarczającymi środkami do sporządzenia testamentu. Nie musisz udawać się do notariusza, urzędu ani sądu, aby przygotować testament. Nie musisz też mieć żadnych świadków towarzyszących Ci przy jego sporządzaniu. Jest jednak kilka istotnych warunków, które muszą być spełnione, aby testament nie mógł zostać podważony.

1. Tytuł testamentu

Testament, Ostatnia Wola, Na wypadek śmierci itp.

2. Testament musi być w całości sporządzony pismem ręcznym

Począwszy od daty i miejsca sporządzenia, kończąc na podpisie. Testament nie może być np. napisany na komputerze, wydrukowany i podpisany – będzie wówczas nieważny!

Pismo stanowiące treść testamentu może być – w przypadku konfliktu spadkobierców – poddane analizie biegłego pod kątem jego autentyczności. Dlatego wskazane jest, aby przyszli spadkobiercy wiedzieli, gdzie szukać np. dokumentów urzędowych, na których znajduje się próbka pisma spadkodawcy, niezbędna do porównania przez biegłego.

3. Podpis spadkodawcy

Pod treścią testamentu spadkodawca musi złożyć odręczny podpis. Ważne jest to, aby wszystko, co spadkodawca chciał wyrazić w treści testamentu, znajdowało się nad jego podpisem. Podpis jest bowiem zakończeniem woli spadkodawcy, a to, co znajduje się pod nim, nie jest częścią testamentu.

Dlatego jeśli spadkodawca chce dodać post scriptum (PS.), lepiej umieścić je nad podpisem. Jeśli mimo wszystko dodatkowa treść znalazła się pod podpisem spadkodawcy, należy pod tą treścią ponownie złożyć podpis. Najlepiej też zamieścić datę, kiedy ta treść się pojawiła.

4. Data sporządzenia testamentu

Brak daty nie będzie co do zasady skutkował nieważnością testamentu. Jednak opatrzenie testamentu datą ułatwi spadkobiercom przeprowadzenie sprawy spadkowej w przypadku mogących pojawić się w jej toku wątpliwości.

Mianowicie data na testamencie pozwala na ocenę kilku kwestii. Po pierwsze: czy w chwili spisywania testamentu spadkodawca był zdolny do jego sporządzenia (czy np. nie cierpiał w tym czasie na chorobę wyłączającą świadomość). Po drugie: czy dany testament jest ostatnim testamentem spadkodawcy, czy też były inne, późniejsze testamenty, którymi spadkodawca zmienił swą ostatnią wolę.

A zatem jeśli brak daty na testamencie nie wywołuje wątpliwości co do wzajemnego stosunku testamentów, zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu ani samej treści testamentu, to jej brak nie będzie skutkował nieważnością. Zapobiegawczo lepiej jednak datę zamieścić.

5. Testament powinien być sporządzony od początku do końca przez jednego spadkodawcę

Niekiedy małżonkowie sporządzają testament wspólny, co nie jest prawidłową praktyką – taki testament nie jest ważny.

Zmiana i odwołanie testamentu

Podkreślenia wymaga, iż testament może zostać zmieniony lub odwołany w każdym czasie. Odwołać testament spadkodawca może poprzez jego zniszczenie czy napisanie na testamencie, że odwołuje go w całości. Ponadto sporządzając nowy testament (nie niszcząc i nie odnosząc się do starego), poprzedni automatycznie zostaje odwołany. Odwołaniu ulegają jednak tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego.

Jak sformułować treść testamentu?

Najprościej i „najtaniej” dla przyszłych spadkobierców jest wskazanie w treści testamentu, iż np. „do całości spadku powołuję żonę Annę Nowak” albo „połowę spadku zostawiam żonie Annie Nowak a drugą połowę wnukowi Adamowi Nowakowi”.

Zaznaczam powyższe, gdyż wskazywanie w treści testamentu, iż konkretne przedmioty z majątku spadkodawcy mają przypaść konkretnym spadkobiercom, jest skomplikowane. Może też powodować trudności podczas sprawy spadkowej. Przykładowo: mogą pojawić się wątpliwości, kto miał zostać spadkobiercą, a kto zapisobiercą. Może też powstać konieczność powołania biegłego, który będzie musiał wyceniać wartość przedmiotów zapisanych konkretnym osobom.

Dodać należy, iż w testamencie można dokonać wydziedziczenia spadkobierców ustawowych. Jak tego dokonać, napiszemy w osobnym wpisie.

Inne formy testamentu

Testament można również sporządzić poprzez wyrażenie swojej woli np. ustnie w urzędzie wobec wójta. Istnieją także tzw. testamenty szczególne, a przede wszystkim testamenty w formie aktu notarialnego.

Często za najbezpieczniejszą formę sporządzenia testamentu przyjmuje się właśnie formę aktu notarialnego. Taki testament trudniej podważyć, gdyż jest sporządzany przy osobie zaufania publicznego. Ponadto notariusz przechowuje taki testament u siebie w kancelarii i może wydawać jego odpisy bez ograniczeń. Nie należy się zatem obawiać, iż testament zaginie albo zostanie zniszczony.

Zaznaczenia jednak wymaga, iż jeśli chodzi o samą treść testamentu, to spadkodawca, a nie notariusz, o niej decyduje. Jeśli spadkodawca chce uchronić swych spadkobierców przed ewentualnymi problemami, lepiej, aby skonsultował treść testamentu np. z adwokatem.

#adwokat #prawo #testament #jaknapisac #Poznań