Dział spadku ma na celu doprowadzenie do podziału majątku spadkowego i rozdysponowanie pomiędzy każdego ze spadkobierców rzeczy lub praw wchodzących w skład spadku, a także wyrównanie ich wartości poprzez spłaty i dopłaty. Dział spadku jest uregulowany przez przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Co ważne, dział spadku nie jest obowiązkowy, ale bardzo rekomendowany, jeśli istnieją jakiekolwiek wątpliwości co do tego, co wchodzi w skład spadku albo co do tego, w jaki sposób poszczególni spadkobiercy chcą korzystać z majątku spadkowego. Przepisy nie wskazują terminu, w jakim należy przeprowadzić dział, ale z doświadczenia naszej Kancelarii wynika, że warto zrobić to możliwie najszybciej, by uniknąć niedomówień co do tego, jaką wartość mają poszczególne przedmioty majątkowe i do którego spadkobiercy trafią.

Na czym polega dział spadku?

Dział spadku polega na podziale majątku zmarłego pomiędzy spadkobierców. W jego wyniku dochodzi do ustalenia wszystkich składników majątkowych wchodzących w skład spadku oraz do przyznania własności poszczególnych składników spadku spadkobiercom.

Dlaczego to takie ważne? W polskim prawie dziedziczenie oparte jest na zasadzie sukcesji uniwersalnej. Oznacza ona, że spadkobiercy nabywają wszystkie prawa i obowiązki należące do spadku. Gdy występuje kilku spadkobierców, każdy z nich nabywa określony ułamkiem udział w masie spadkowej.

W rezultacie między spadkobiercami powstaje wspólność majątku spadkowego w częściach ułamkowych. Obejmuje wszystkie przedmioty i prawa wchodzące w skład masy spadkowej, ale także długi spadkowe. Spadkobiercy odpowiadają za nie solidarnie, co oznacza, że wierzyciele zmarłego mogą wedle swojego wyboru zwrócić się o spłatę do wszystkich spadkobierców jednocześnie, do kilku lub jednego z nich.

Jeżeli jeden ze spadkobierców spłaci dług, przysługuje mu tzw. roszczenie regresowe, czyli może żądać od pozostałych dziedziczących zwrotu w częściach, które odpowiadają wielkości ich udziałów.

Dopóki trwa wspólność, spadkobiercy nie mają prawa do konkretnych przedmiotów i praw wchodzących w skład masy spadkowej. Każdy z nich jest jednocześnie uprawniony do współposiadania spadku i korzystania z niego, ale tylko w takim zakresie, w jakim da się to pogodzić z korzystaniem z niego przez pozostałych współspadkobierców. Jeśli więc w skład majątku wchodzi samochód i jeden ze spadkobierców postanowi wziąć go do siebie i korzystać, przez co utrudnia pozostały korzystanie z niego, to działa bezprawnie.

Aby położyć kres współwłasności, należy przeprowadzić dodatkową procedurę, którą jest dział spadku.

W jaki sposób przeprowadzić dział spadku?

Dział spadku może nastąpić:

• w drodze umowy między wszystkimi spadkobiercami albo,
• na mocy orzeczenia sądu wydanego wskutek żądania któregokolwiek ze spadkobierców.

Nie można nikogo zmusić do zawarcia umowy o dział spadku. W razie sporu spadkobiercy muszą prosić sąd o interwencję. Oba sposoby są równoważne względem siebie, więc nie można powiedzieć, że któryś jest „lepszy” lub „skuteczniejszy” od drugiego.

Dział spadku w drodze umowy

Umowny dział spadku jest możliwy tylko pod warunkiem, że wszyscy spadkobiercy wyrażają na niego zgodę. W razie sprzeciwu choćby jednego zawarcie umowy nie będzie możliwe.

Umowa o dział spadku może być zawarta w dowolnej formie, także ustnej, ale ze względów dowodowych należy ją spisać. Umowa o dział spadku wywołuje bardzo ważne i daleko idące skutki, dlatego dobrze, ale jej treść została skonsultowana z adwokatem specjalizującym się w sprawach spadkowych.

Wyjątkiem jest sytuacja, gdy przedmiotem działu spadku jest nieruchomość: umowa wymaga w takiej sytuacji aktu notarialnego.

Umowa o dział spadku powinna określać, czy na jej mocy dokonany będzie dział spadku w całości, czy w części. Jeżeli w części – to jakie przedmioty będą wchodziły do umownego podziału.

Umowa powinna też wskazywać, jakie składniki spadku będą przypadać poszczególnym spadkobiercom, np. córce Joannie Nowakowskiej przypadnie samochód, a synowi Krzysztofowi – gotówka stanowiąca równowartość wartości samochodu. Takie określenie pozwoli na uniknięcie sporów w przyszłości.

Koszt notarialnej umowy o dział spadku

Jeżeli umowa o dział spadku jest sporządzona w formie aktu notarialnego, notariusz pobiera:

• taksę notarialną, której wysokość jest liczona od wartości przedmiotu umowy,
• opłatę za złożenie wniosku wieczystoksięgowego w wysokości 200 zł oraz 6 zł za każdą stronę sporządzenia wypisów.

Sądowy dział spadku

Wniosek o dział spadku może złożyć do sądu każda osoba zainteresowana podziałem majątku spadkowego. Do tego grona należą między innymi:

• każdy ze spadkobierców,
• nabywca udziału w spadku,
• nabywca udziału w rzeczy wchodzącej w skład spadku,
• wierzyciel spadkodawcy,
• wierzyciel spadkobiercy, który jest zainteresowany egzekwowaniem długu ze spadku).

Wniosek o dział spadku nie ulega przedawnieniu, można z nim wystąpić w dowolnym terminie po śmierci spadkodawcy.

Dokonując podziału spadku, sąd stosuje odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego regulujące zniesienie współwłasności.

Dział spadku w Poznaniu – oferta Kancelarii

Sprawy spadkowe potrafią być złożone, a od ich wyniku zależy to, czy interes spadkobierców zostanie zrealizowany. Zachęcamy do kontaktu Klientów, którzy znajdują się na dowolnym etapie sprawy spadkowej. Jeśli złożyli już oświadczenie o przyjęciu spadku i czeka ich dział spadku, podejmiemy się przygotowania projektu umowy lub reprezentowania ich w sądzie.

Kancelaria Adwokacka Plewińscy w Poznaniu reprezentuje Klientów we wszystkich sprawach związanych z prawem spadkowym, w tym:

• doradza w zakresie przyjęcia i odrzucenia spadku,
• przygotowuje wniosek o stwierdzenie nabycia spadku,
• reprezentuje Klientów w postępowaniu sądowym, m.in. w sprawach o zachowek,
• przeprowadza dział spadku oraz zniesienie współwłasności powstałej w wyniku nabycia spadku.

Artykuł Dział spadku – wszystko co musisz wiedzieć pochodzi z serwisu Kancelaria adwokatów i radców Poznań - Adwokat Poznań | plewinscy.pl.

Autorka: adwokat Justyna Plewińska

Jeśli masz kartkę i długopis, to dysponujesz wystarczającymi środkami do sporządzenia testamentu. Nie musisz udawać się do notariusza, urzędu ani sądu, aby przygotować testament. Nie musisz też mieć żadnych świadków towarzyszących Ci przy jego sporządzaniu. Jest jednak kilka istotnych warunków, które muszą być spełnione, aby testament nie mógł zostać podważony.

1. Tytuł testamentu

Testament, Ostatnia Wola, Na wypadek śmierci itp.

2. Testament musi być w całości sporządzony pismem ręcznym

Począwszy od daty i miejsca sporządzenia, kończąc na podpisie. Testament nie może być np. napisany na komputerze, wydrukowany i podpisany – będzie wówczas nieważny!

Pismo stanowiące treść testamentu może być – w przypadku konfliktu spadkobierców – poddane analizie biegłego pod kątem jego autentyczności. Dlatego wskazane jest, aby przyszli spadkobiercy wiedzieli, gdzie szukać np. dokumentów urzędowych, na których znajduje się próbka pisma spadkodawcy, niezbędna do porównania przez biegłego.

3. Podpis spadkodawcy

Pod treścią testamentu spadkodawca musi złożyć odręczny podpis. Ważne jest to, aby wszystko, co spadkodawca chciał wyrazić w treści testamentu, znajdowało się nad jego podpisem. Podpis jest bowiem zakończeniem woli spadkodawcy, a to, co znajduje się pod nim, nie jest częścią testamentu.

Dlatego jeśli spadkodawca chce dodać post scriptum (PS.), lepiej umieścić je nad podpisem. Jeśli mimo wszystko dodatkowa treść znalazła się pod podpisem spadkodawcy, należy pod tą treścią ponownie złożyć podpis. Najlepiej też zamieścić datę, kiedy ta treść się pojawiła.

4. Data sporządzenia testamentu

Brak daty nie będzie co do zasady skutkował nieważnością testamentu. Jednak opatrzenie testamentu datą ułatwi spadkobiercom przeprowadzenie sprawy spadkowej w przypadku mogących pojawić się w jej toku wątpliwości.

Mianowicie data na testamencie pozwala na ocenę kilku kwestii. Po pierwsze: czy w chwili spisywania testamentu spadkodawca był zdolny do jego sporządzenia (czy np. nie cierpiał w tym czasie na chorobę wyłączającą świadomość). Po drugie: czy dany testament jest ostatnim testamentem spadkodawcy, czy też były inne, późniejsze testamenty, którymi spadkodawca zmienił swą ostatnią wolę.

A zatem jeśli brak daty na testamencie nie wywołuje wątpliwości co do wzajemnego stosunku testamentów, zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu ani samej treści testamentu, to jej brak nie będzie skutkował nieważnością. Zapobiegawczo lepiej jednak datę zamieścić.

5. Testament powinien być sporządzony od początku do końca przez jednego spadkodawcę

Niekiedy małżonkowie sporządzają testament wspólny, co nie jest prawidłową praktyką – taki testament nie jest ważny.

Zmiana i odwołanie testamentu

Podkreślenia wymaga, iż testament może zostać zmieniony lub odwołany w każdym czasie. Odwołać testament spadkodawca może poprzez jego zniszczenie czy napisanie na testamencie, że odwołuje go w całości. Ponadto sporządzając nowy testament (nie niszcząc i nie odnosząc się do starego), poprzedni automatycznie zostaje odwołany. Odwołaniu ulegają jednak tylko te postanowienia poprzedniego testamentu, których nie można pogodzić z treścią nowego.

Jak sformułować treść testamentu?

Najprościej i „najtaniej” dla przyszłych spadkobierców jest wskazanie w treści testamentu, iż np. „do całości spadku powołuję żonę Annę Nowak” albo „połowę spadku zostawiam żonie Annie Nowak a drugą połowę wnukowi Adamowi Nowakowi”.

Zaznaczam powyższe, gdyż wskazywanie w treści testamentu, iż konkretne przedmioty z majątku spadkodawcy mają przypaść konkretnym spadkobiercom, jest skomplikowane. Może też powodować trudności podczas sprawy spadkowej. Przykładowo: mogą pojawić się wątpliwości, kto miał zostać spadkobiercą, a kto zapisobiercą. Może też powstać konieczność powołania biegłego, który będzie musiał wyceniać wartość przedmiotów zapisanych konkretnym osobom.

Dodać należy, iż w testamencie można dokonać wydziedziczenia spadkobierców ustawowych. Jak tego dokonać, napiszemy w osobnym wpisie.

Inne formy testamentu

Testament można również sporządzić poprzez wyrażenie swojej woli np. ustnie w urzędzie wobec wójta. Istnieją także tzw. testamenty szczególne, a przede wszystkim testamenty w formie aktu notarialnego.

Często za najbezpieczniejszą formę sporządzenia testamentu przyjmuje się właśnie formę aktu notarialnego. Taki testament trudniej podważyć, gdyż jest sporządzany przy osobie zaufania publicznego. Ponadto notariusz przechowuje taki testament u siebie w kancelarii i może wydawać jego odpisy bez ograniczeń. Nie należy się zatem obawiać, iż testament zaginie albo zostanie zniszczony.

Zaznaczenia jednak wymaga, iż jeśli chodzi o samą treść testamentu, to spadkodawca, a nie notariusz, o niej decyduje. Jeśli spadkodawca chce uchronić swych spadkobierców przed ewentualnymi problemami, lepiej, aby skonsultował treść testamentu np. z adwokatem.

#adwokat #prawo #testament #jaknapisac #Poznań

Artykuł Jak najprościej napisać skuteczny testament? pochodzi z serwisu Kancelaria adwokatów i radców Poznań - Adwokat Poznań | plewinscy.pl.

Wielokrotnie słyszałam już od Klientów pytanie: co zrobić, abym nie musiał/ła płacić zachowku? Otóż w jednej ze spraw dotyczących zachowku pozwany przez nas spadkobierca (który otrzymał na podstawia umowy darowizny od matki – spadkodawczyni mieszkanie, będące jedynym składnikiem jej majątku) odmawiał zapłaty zachowku powołując się na okoliczność, która w jego ocenie tę zapłatę wyłączała. Co więcej, jego zdanie podzielił nawet Sąd I instancji, oddalając żądanie Naszych Klientów o zapłatę. A jakiego rodzaju to była okoliczność? Otóż Pan pozwany – w skrócie – podkreślał, iż mieszkanie, które darowała mu matka pierwotnie było mieszkaniem komunalnym a to za jego pieniądze doszło do wykupienia tego lokalu na własność. A zatem gdyby nie pozwany, matka – spadkodawczyni, nigdy nie stałaby się właścicielką mieszkania. Jak już wskazaliśmy Sąd I instancji przyznał rację pozwanemu – nie uczynił jednak tego Sąd II instancji. Na skutek naszej apelacji Sąd II instancji uwzględnił żądanie zapłaty zachowku: zmienił wyrok i zasądził na rzecz naszych Klientów oczekiwane kwoty.

Jaki argument przekonał Sąd? Jak zapewne większość wie, mieszkanie komunalne może być wykupione na własność za niewielkie pieniądze – z reguły najemcy takiego lokalu przysługuje bonifikata sięgająca nawet 90% wartości lokalu. W naszej sprawie spadkodawczyni przysługiwała bonifikata w wysokości 84%, co oznacza, iż pozwany za „wykupienie” lokalu na własność zapłacił jedynie 16% wartości mieszkania. Naszym argumentem było to, iż tylko i wyłącznie dzięki bonifikacie przysługującej właśnie spadkodawczyni doszło do wykupu lokalu i 84% wartości mieszkania należy traktować jako tę część spadku, którą należy brać pod uwagę przy obliczaniu zachowku.

Należy stwierdzić, iż pozwany mimo posiadania „jakiegoś” pomysłu na zwolnienie się z obowiązku zapłaty zachowku, nie skorzystał z takiego rozwiązania, które dawałoby mu lepszą skuteczność…

#zachowek #wyrok #sąd #prawo #cywilne #adwokat #kc

Artykuł Co zrobić, abym nie musiał płacić zachowku? pochodzi z serwisu Kancelaria adwokatów i radców Poznań - Adwokat Poznań | plewinscy.pl.